Vestigen pandrecht op software

Vestigen pandrecht

Er bestaan verschillende manieren om een schuldeiser zekerheid te verschaffen dat hij bijvoorbeeld zijn geldlening daadwerkelijk terugbetaald krijgt. Denk aan

• borgtocht
  • (Borgtocht is de overeenkomst waarbij de ene partij, de borg, zich tegenover de andere partij, de schuldeiser, verbindt tot nakoming van een verbintenis, die een derde, de hoofdschuldenaar, tegenover de schuldeiser heeft of zal krijgen, artikel 7:850 BW e.v.), of;
• garantstelling (niet geregeld in de wet). Maar ook een
• recht van hypotheek; of
• een pandrecht

Een recht van hypotheek   (art.3:260 BW ev)

Een hypotheekrecht wordt gevestigd op onroerende zaken, zoals een huis of een stuk grond.

De eigenaar van de onroerende zaak kan een recht van hypotheek vestigen op dat onroerend goed ten gunste van een schuldeiser (bijv de bank als hypotheekverstrekker). Je moet dus langs bij de notaris om een hypotheekrecht te kunnen vestigen. In de akte staat op welk onroerend goed het recht van hypotheek wordt gevestigd en voor welk bedrag. Bij de notaris moet je ook langs om een onroerende zaak over te kunnen dragen.

Komt de schuldenaar de verplichtingen uit de overeenkomst van geldlening niet na, kan de schuldeiser ten gunste van wie het recht van hypotheek is gevestigd, de onroerende zaak openbaar verkopen en de opbrengst aanwenden ter aflossing van de schuld. De schuldeiser heeft voorrang bij het uitwinnen van het onroerend goed.

Een pandrecht (art. 3:236 BW ev)

Op roerende zaken en niet-registergoederen kan een pandrecht worden gevestigd. Zoals op een schilderij, auto, aandelen, voorraad, debiteurenvorderingen, oogst en ook op software.

Er bestaan twee vormen van pandrecht:

1. vuistrecht; en
2. stil pandrecht

Bij vuistpand wordt de zaak die is verpand in de macht gebracht van de pandhouder. De auto wordt dus daadwerkelijk afgegeven aan de schuldeiser. Bij een stil pandrecht blijft de verpande zaak bij de schuldenaar.

Zo’n pandrecht kan worden gevestigd door middel van een

1. notariële akte, of door middel van
2. een onderhandse akte.

Bij een onderhandse akte moet je denken aan een getekende schriftelijke overeenkomst. Advies: Zorg er wel voor dat een onderhandse akte aangaande stil pandrecht wordt geregistreerd bij de belastingdienst, om zo objectief bewijs te kunnen leveren van het moment waarop het pandrecht tot stand is gekomen.

belastingdienst/registratie van onderhandse akten

Een pandrecht vestigen op aandelen, moet weer via de notaris, omdat daar bijzondere regels voor gelden.

Wanneer de pandgever of de schuldenaar in zijn verplichtingen jegens de pandhouder/ schuldeiser tekortschiet, of aan de pandhouder goede grond gegeven wordt om te vrezen dat in die verplichtingen zal worden tekortgeschoten, kan het pandrecht worden uitgewonnen. De pandhouder is dan bevoegd om de zaak waarop het pandrecht is gevestigd in zijn macht te vorderen.

Rusten op het goed meer pandrechten, dan kan iedere pandhouder jegens wie de pandgever of de schuldenaar tekortschiet, deze bevoegdheid uitoefenen, met dien verstande dat een andere dan de hoogst gerangschikte slechts afgifte kan vorderen aan een tussen de gezamenlijke pandhouders overeengekomen of door de rechter aan te wijzen pandhouder of derde.

Inhoud pandakte

In de akte moet zijn opgenomen dat de pandgever/ schuldenaar verklaart dat hij bevoegd is tot het verpanden van het goed en dat er op het betreffende goed geen beperkte rechten rusten, of, als er wel al bijvoorbeeld een pandrecht op gevestigd is, welke rechten dat dan zijn.

Verder is verstandig om op te nemen voor welk bedrag de vordering strekt waarvoor het verpande tot zekerheid strekt en of de pandhouder wel of niet bevoegd is om het goed dat hij in pand heeft, te herverpanden. Partijen kunnen bedingen dat eerst tot verkoop kan worden overgegaan, nadat de rechter op vordering van de pandhouder heeft vastgesteld dat de schuldenaar in verzuim is.

Verder is van belang dat in de pandakte voldoende is bepaald wat er nou verpand wordt. Dit wordt ook wel het bepaaldheidsvereiste genoemd.

Bepaaldheidsvereiste

Geregeld wordt, met name in pandaktes van banken, opgenomen dat een pandrecht wordt gevestigd ‘op alle goederen’. Is het dan wel duidelijk waarop wel en waarop geen pandrecht is gevestigd? Is het dan wel duidelijk dat een pandrecht wordt gevestigd op software? En op welke versie? Tellen updates mee?
 
“Voor het antwoord op de vraag of partijen hebben bedoeld een bepaald goed te verpanden, is uitleg van de pandakte noodzakelijk. Bij die uitleg komt het aan op de zin die de pandgever en de pandhouder in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan elkaars verklaringen en gedragingen mochten toekennen en op hetgeen zij te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten.”, aldus HR 16 mei 2003, ECLI:NL:HR:2003:AF4602 (X/Rabobank), rov. 4.4.

ECLI:NL:HR:2003:AF4602

Beoordeeld moet worden of is voldaan aan het uit art. 3:84 lid 2 BW in verbinding met art. 3:98 BW voortvloeiende vereiste:

ten tijde van de verpanding moet voldoende bepaald zijn wat er wordt verpand.

Aan dit bepaaldheidsvereiste is volgens vaste rechtspraak voldaan als de pandakte zodanige gegevens bevat dat aan de hand daarvan kan worden vastgesteld om welk goed het gaat, eventueel achteraf.

Er moet dus onderzocht worden of de pandakte zodanige gegevens bevat dat of aan de hand daarvan kan worden vastgesteld of de software (of beter gezegd het auteursrecht op de software) ook is verpand. Dit kan ook achteraf worden bepaald. Niet is vereist dat bestaan en omvang van dit auteursrecht uit de administratie van de schuldenaar kan worden afgeleid, of dat dit auteursrecht op de balans van de schuldenaar is vermeld. Dit kan ook worden vastgesteld op basis van andere objectieve gegevens dan de administratie van de schuldenaar.

Aldus de Hoge Raad in haar uitspraak

ECLI:NL:HR:2020:590

Om deze exercitie over het bepaaldheidsvereiste voor te zijn is het dus verstandig om in de pandakte duidelijk op te nemen of en zo ja, op welke software, welke versie en of ook op eventuele updates het pandrecht wordt gevestigd.

Neem voor juridisch advies over pandaktes, maar ook over auteursrecht contact op met WiseMen Advocaten.

Virtuele Juridische Afdeling

Wilt u gebruikmaken van onze parate kennis en ons met enige regelmaat bellen? Neem een abonnement op de Virtuele Juridische Afdeling. Mail direct even dan ontvangt u vrijblijvend de voorwaarden.

Meer weten? Bel of mail gerust:

T. +31(0)70-3819281
E. info@wisemen.nl

Voor de laatste ontwikkelingen schrijft u zich nu in voor de

WiseMen Nieuwsflits!