Ex-werknemers richten concurrerende onderneming op, wat nu?

WiseMen begeleidt, adviseert, procedeert en ondersteunt u graag. Bel of Mail direct: 

+31 (0)70-3819281

info@wisemen.nl

Het komt regelmatig voor, werknemers die een eigen bedrijf starten en gaan concurreren met de oud-werkgever. Veelal komt die overstap voor de oud-werkgever als een verrassing. Maar er zijn uiteraard ook gevallen waarbij de relatie tussen de werknemer(s) al zodanig bekoeld was, dat een overstap naar een ander bedrijf niet als verassing kwam.

Concurrentie met de oud-werkgever toegestaan

In de rechtspraak zijn voorbeelden te vinden van oud-werkgevers die het er niet bij laten zitten en de oud-werknemers houden aan een concurrentie- of relatiebeding. Ook zijn er gevallen waarbij geen sprake was van een concurrentie- of relatiebeding maar de oud-werkgever toch de gang naar de rechter maakt. In dit soort zaken gaat het meestal om de vraag of de oud-werknemers – al dan niet via hun nieuwe bedrijf – op oneerlijke wijze de concurrentie met hun oud-werkgever zijn aangegaan.

Know-how

In veel gevallen stelt de oud-werkgever dat de oud-werknemers gebruik maken van know-how die zij hebben verkregen in de tijd dat zij werknemer waren en dat zij niet gerechtigd zijn van die know-how gebruik te maken.

Concurrentie- of relatiebeding

 Of het betreft het actief benaderen van klanten van de oud-werkgever waarbij men onder de prijs van de oud-werkgever gaat zitten om zo de klant over te halen om met de nieuwe onderneming van de oud-werknemers in zee te gaan. De vraag of dit soort handelingen jegens de oud-werkgever onrechtmatig is, is niet eenvoudig te beantwoorden. Dat komt omdat het algemene criterium dat de rechter hanteert aan de hand van de feiten van het geval moet worden ingevuld.

Concurreren met een oud-werkgever is dus toegestaan maar die bevoegdheid is niet onbeperkt. In hoofdlijnen komt het erop neer dat de rechter moet beoordelen of in een concreet geval sprake is van handelingen door een ex-werknemer waardoor hij stelselmatig en substantieel het duurzame handelsdebiet van de voormalige werkgever afbreekt. Als dat het geval is kan de concurrentie onrechtmatig zijn en de voormalig werknemer schadeplichtig maken.

Criteria voor onrechtmatige concurrentie door ex-werknemers

De te hanteren criteria volgen uit een oude uitspraak van de Hoge Raad in de zaak Boogaard tegen Vesta uit 1955. 

Boogaard tegen Vesta

In dit arrest zijn de normen geformuleerd op grond waarvan moet worden beoordeeld of sprake is van onrechtmatig beconcurreren van de ex-werkgever:

“Onrechtmatig is het op stelselmatige en substantiële wijze afbreken van het duurzaam bedrijfsdebiet van de ex-werkgever, dat de werknemer in zijn voormalige dienstbetrekking heeft helpen opbouwen, door de relaties – waarmee de ex-werknemer tijdens dat dienstverband een relatie heeft ontwikkeld – of personeelsleden van de ex-werkgever af te nemen met behulp van speciale kennis die de ex-werknemer van of bij de ex-werkgever heeft verkregen.”

Er moeten dus drie elementen aanwezig zijn:

(i) stelselmatigheid;

(ii) substantialiteit; en

(iii) het afbreken van duurzaam bedrijfsdebiet.

Al deze elementen moeten aanwezig zijn wil een ex-werknemer zijn ex-werkgever onrechtmatig beconcurreren. Het blijkt in de praktijk zeer lastig om als ex-werkgever hier een geslaagd beroep op te doen.

Uitspraak onrechtmatige concurrentie door ex-werknemers

Dit blijkt onder andere uit een uitspraak van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (uitspraak). In deze zaak werd het standpunt van de ex-werkgever dat sprake was van onrechtmatig handelen door ex-werknemers en de door hun opgerichte onderneming overigens wel door het hof gevolgd. 

Gebruik van kennis, kunde en ervaring

Het hof stelde in die zaak voorop dat een oud-werknemer (die niet is gebonden door een concurrentiebeding) in beginsel niet onrechtmatig handelt, indien hij in dienst van zijn nieuwe werkgever gebruik maakt van de kennis, kunde en ervaring die hij heeft opgedaan bij de oude werkgever. Dat geldt in beginsel ook wanneer de oude en de nieuwe werkgever elkaar in dezelfde markt beconcurreren.

Gebruiken van bedrijfsgeheimen

De oud-werknemer mag evenwel geen bedrijfsgeheimen van de oude werkgever meenemen en in zijn nieuwe functie gebruiken.

Daarbij moet het gaan om informatie die niet algemeen bekend is en die de nieuwe werkgever niet op andere wijze kan verkrijgen dan door tussenkomst van de oud-werknemer, die deze informatie in het kader van zijn vorige dienstverband heeft verkregen. Voorts moet het gaan om informatie die de nieuwe werkgever een voorsprong geeft in de concurrentie met de oude werkgever.

Waar de grens ligt tussen de kennis, kunde en ervaring die de oud-werknemer wel mag gebruiken en de geheime bedrijfsinformatie die hij niet mag gebruiken, is niet steeds eenvoudig te bepalen.

Gebruik van kennis en gegevens van klanten

Verder oordeelde het hof in deze zaak dat - los van het voorgaande – het de oud-werknemer en zijn nieuwe werkgever niet is toegestaan om de oude werkgever oneerlijke concurrentie aan te doen door op onrechtmatige wijze gebruik te maken van informatie die de oud-werknemer in het kader van zijn vorige dienstverband heeft verkregen. Daarvan kan onder meer sprake zijn indien de nieuwe werkgever gebruik maakt van de kennis en gegevens omtrent klanten opgedaan bij de oude werkgever, waardoor stelselmatig en substantieel duurzaam debiet van de oude werkgever wordt afgebroken.

Dit is in lijn met de uitspraak van de Hoge Raad uit 1955. Zo kan het stelselmatig benaderen van het klantenbestand van de oude werkgever, met de bedoeling om deze klanten te laten overstappen naar de concurrent, onrechtmatig zijn jegens de oude werkgever, aldus het hof.

Het hof overweegt verder dat het voorgaande niet geldt zolang een werknemer nog in dienst is bij de “oude” werkgever. Een werknemer die zijn eigen werkgever concurrentie aandoet, handelt daarmee al snel onrechtmatig. Zulk handelen zal veelal in strijd zijn met de eisen van goed werknemerschap, en aldus tevens een tekortkoming in de nakoming van zijn contractuele verplichtingen opleveren.

Lees ook:

Wet bescherming bedrijfsgeheimen

Tot slot

De uitspraak van het hof geeft duidelijk de te hanteren criteria weer. Uit de uitspraak blijkt ook dat toepassing van die criteria lastig kan zijn. Onze advocaten hebben ervaring met procedures over (on)rechtmatige concurrentie door ex-werknemers.

Advies

Wilt u gebruikmaken van onze parate kennis en ons met enige regelmaat bellen? Neem een abonnement op de Virtuele Juridische Afdeling. Mail direct even dan ontvangt u vrijblijvend de voorwaarden.

Meer weten? Bel of mail gerust:

T. +31(0)70-3819281
E. info@wisemen.nl

Voor de laatste ontwikkelingen schrijft u zich nu in voor de

WiseMen Nieuwsflits!