Juridisch medewerker
Isabella Mahieu
AVG, IT-recht, International Media Law
Rechtbank Noord-Holland heeft recent geoordeeld dat vakantietoeslag zo onlosmakelijk verbonden is met het loon, dat de vordering op vakantiebijslag ook valt onder de klachtplicht ex artikel 6:89 BW. Dit betekent niet alleen dat een werknemer tijdig moet klagen indien vakantietoeslag niet wordt uitbetaald, maar ook dat een werkgever dus onder omstandigheden met succes kan aanvoeren dat te laat is geklaagd.
In dit artikel licht ik toe hoe de klachtplicht van artikel 6:89 BW werkt en bespreek ik welke invloed deze uitspraak heeft op de toepassing van de klachtplicht binnen arbeidsrechtelijke verhoudingen.
De klachtplicht volgt uit artikel 6:89 BW waarin staat:
“De schuldeiser kan op een gebrek in de prestatie geen beroep meer doen, indien hij niet binnen bekwame tijd nadat hij het gebrek heeft ontdekt of redelijkerwijze had moeten ontdekken, bij de schuldenaar terzake heeft geprotesteerd.”
Volgens de memorie van toelichting berust dit artikel op de gedachte dat de schuldenaar erop moet kunnen rekenen dat de schuldeiser met bekwame spoed onderzoekt of de prestatie aan de verbintenis beantwoordt en, indien dat niet het geval blijkt te zijn, dit eveneens met bekwame spoed aan de schuldenaar mededeelt (Parl. Gesch. Boek 6, p. 316-317).
De klachtplicht vormt daarmee een duidelijke afbakening van de periode waarbinnen de schuldeiser een gebrek in de prestatie kan inroepen. Binnen deze termijn krijgt de schuldenaar de gelegenheid het gebrek te herstellen. Indien niet wordt voldaan aan de klachtplicht vervallen alle rechten van een schuldeiser om een beroep te doen op een gebrek in een prestatie. Er kan dan bijvoorbeeld geen nakoming of schadevergoeding meer worden gevorderd.
De Hoge Raad bevestigde in 2024 dat artikel 6:89 BW in beginsel van toepassing is op alle verbintenissen, waaronder ook die uit hoofde van een arbeidsovereenkomst en die tot betaling van een geldsom.
ECLI:NL:HR:2024:1281, r.o. 3.2
De werking van de klachtplicht werd onlangs opnieuw zichtbaar in een uitspraak van de Rechtbank Noord-Holland.
Een voormalig werknemer vordert betaling van de vakantiebijslag over de jaren 2022, 2023 en 2024. Het gaat om 8% vakantiebijslag die gedurende het gehele dienstverband niet is uitbetaald. De werkgever verweert zich onder meer door te stellen dat een all-in loon was afgesproken, waarin dus ook de vakantiebijslag was inbegrepen. Bovendien doet de werkgever een beroep op de klachtplicht ex artikel 6:89 BW. Werknemer heeft volgens de werkgever niet tijdig geklaagd/geprotesteerd. Tussen werknemer en werkgever bestaat geen schriftelijke arbeidsovereenkomst.
Allereerst moet worden beoordeeld of de klachtplicht die volgt uit artikel 6:89 BW überhaupt van toepassing is op de vordering tot betaling van vakantietoeslag. De klachtplicht geldt immers alleen wanneer sprake is van een gebrek in de prestatie.
Werkgever stelt dat er in casu geen sprake was van een gebrek in de prestatie, maar van all-in loon. De betalingen die de werknemer reeds had ontvangen waren volgens de werkgever inclusief vakantiebijslag. Indien dit het geval zou zijn, zou er geen sprake zijn van een gebrek in de prestatie, omdat de werknemer over 2022, 2023 en 2024 wel loon had ontvangen.
Wanneer duidelijk en aantoonbaar is overeengekomen dat de vakantiebijslag in het reguliere loon is inbegrepen, kan sprake zijn van een geldig all-in loon.
Echter, tussen partijen bestaat geen schriftelijke overeenkomst. Daardoor ligt de bewijslast bij de werkgever. Het argument van de werkgever dat eerder geen aparte vakantietoeslag bovenop het loon was betaald, overtuigt de rechter niet. Uit drie loonstroken blijkt bovendien dat een reservering van 8% vakantiebijslag is vermeld. Dat deze reservering nooit is uitbetaald, betekent niet dat de werknemer daar geen recht op heeft. Verder volgde uit eerdere arbeidsrechtelijke procedures tussen partijen dat het loon van € 3.250,00 exclusief vakantiebijslag was vastgesteld. De werkgever is er niet in geslaagd aannemelijk te maken dat de vakantiebijslag was inbegrepen in het maandelijks loon.
Daarbij is van belang dat werknemers wettelijk recht hebben op vakantiegeld van minimaal 8% van hun brutojaarsalaris van het afgelopen jaar. Artikel 15 Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag.
De hoogte van de vakantiebijslag is rechtstreeks afhankelijk van, en daarmee onlosmakelijk verbonden met, het loon. Wanneer de vakantiebijslag niet wordt betaald, zoals in casu, vormt dit daarom een gebrek in de prestatie betreffende loon. Kortom, de vordering op vakantiebijslag valt onder de klachtplicht ex artikel 6:89 BW.
Bij de beantwoording van de vraag of tijdig is geklaagd moeten alle relevante omstandigheden in ogenschouw worden genomen, waaronder ook het nadeel als gevolg van het verstrijken van de tijd totdat tegen het gebrek geprotesteerd. De aard en inhoud van de rechtsverhouding en de aard en inhoud van de prestatie behoren tot de omstandigheden die van belang zijn bij de beoordeling of de schuldeiser aan zijn klachtplicht heeft voldaan. Met andere woorden: het hangt af van de omstandigheden van het geval of de schuldeiser aan zijn klachtplicht heeft voldaan.
In casu heeft de rechter rekening gehouden met het feit dat sprake was van een arbeidsverhouding. De omstandigheden van een dergelijke relatie kunnen meebrengen dat de werknemer niet de ruimte of gelegenheid ervaart om bij de werkgever te klagen.
Werknemer heeft in 2024 voor het eerst verzocht om uitbetaling van de achterstallige vakantiebijslag. De kantonrechter oordeelt dat de werknemer over het niet betalen van vakantiebijslag voor de periodes 2022 en 2023 niet tijdig heeft geklaagd, aangezien tussen partijen eerder procedures hebben gespeeld waarin de werknemer de voor die periodes reeds opeisbare vakantiebijslag niet heeft betrokken.
Dit heeft als gevolg dat het beroep van de werkgever op de klachtplicht betreffende de jaren 2022 en 2023 slaagt. Werknemer had eerder kunnen en moeten klagen. Wat betreft de vordering over 2024 heeft werknemer wel op tijd geklaagd, zodat deze vordering wordt toegewezen.
Conclusie
De zaak die in dit artikel wordt besproken, laat zien dat vakantiebijslag zo onlosmakelijk verbonden is met het loon dat het uitblijven van betaling kwalificeert als een gebrek in de prestatie van de werkgever. Daarmee valt de vordering tot betaling van vakantiebijslag onder de klachtplicht van artikel 6:89 BW. Dit betekent dat werknemers tijdig moeten klagen wanneer vakantiebijslag ten onrechte niet wordt uitbetaald. In deze zaak werd de vordering over 2024 toegewezen, omdat de werknemer daarover binnen bekwame tijd had geprotesteerd. De vorderingen over 2022 en 2023 worden niet toegewezen, nu de werknemer de voor die jaren reeds opeisbare vakantiebijslag niet eerder in de bestaande procedures had betrokken en dus niet tijdig had geklaagd. Hiermee onderstreept de uitspraak dat de klachtplicht ook binnen arbeidsrechtelijke verhoudingen een wezenlijke rol speelt.
Wilt u gebruikmaken van onze parate kennis en ons met enige regelmaat bellen? Neem een abonnement op de Virtuele Juridische Afdeling. Mail direct even dan ontvangt u vrijblijvend de voorwaarden.
Meer weten? Bel of mail gerust:
T. +31(0)70-3819281
E. info@wisemen.nl
Voor de laatste ontwikkelingen schrijft u zich nu in voor de
Internationaal handelsrecht, Intellectuele Eigendom en IT-recht