Juridisch medewerker
Isabella Mahieu
AVG, IT-recht, International Media Law
18 september 2016
WiseMen |
- Procesrecht
- Downloaden
- Privacy
- Auteursrecht
- Illegale software
- IT-recht
- Rechtspraak
Belangrijke uitspraak voor aanbieders gratis openbaar wifi
De winkelier die het publiek gratis wifi toegang verschaft is niet aansprakelijk voor misbruik dat via dat netwerk plaatsvindt. Dat heeft de hoogste Europese rechter (het Hof van Justitie van de EU) bepaald.
De uitspraak Sony/Mc Fadden
In de zaak die aanleiding was voor de uitspraak werd door de bedrijfsleider - de heer Tobias Mc Fadden - van een bedrijf in licht- en geluidstechniek aan het publiek gratis toegang verschaft tot een wifinetwerk om de aandacht van potentiële klanten te trekken.
Muziek ter download aangeboden via gratis wifi-netwerk
Een van die klanten, althans een gebruiker van het wifi-netwerk, heeft in 2010 muziek ter download aangeboden aan anderen.
Sony was auteursrechthebbende op de muziek en hield Mc Fadden aansprakelijk voor deze inbreuk op de auteursrechten van Sony. De procedure vond in Duitsland plaats.
De Duitse rechter oordeelde dat Mc Fadden niet zelf inbreuk op de auteursrechten had gepleegd maar vroeg zich af of Mc Fadden niet onrechtmatig had gehandeld en indirect aansprakelijk kon worden gehouden voor de inbreuk op de auteursrechten vanwege het feit dat het wifinetwerk niet beveiligd was en dus voor een ieder toegankelijk. Die vraag werd voorgelegd aan het Europese Hof van Justitie van de EU. Dit is de hoogte instantie die rechtsvragen van andere rechters beantwoordt.
Mc Fadden niet aansprakelijk voor auteursrechtinbreuk
Het Hof oordeelde dat Mc Fadden als tussenpersoon fungeerde en niet zelf auteursrechtinbreuk pleegde.
Tussenpersoon niet aansprakelijk voor door derde geïnitieerde onrechtmatige activiteit
Dit is in overeenstemming met de Europese Richtlijn richtlijn inzake Elektronische handel die bepaalt dat tussenpersonen niet aansprakelijk zijn voor een door een derde geïnitieerde onrechtmatige activiteit, wanneer zij als „doorgeefluik” voor informatie fungeren (ook wel „mere conduit” genoemd).
Voor die uitsluiting van aansprakelijkheid gelden drie cumulatieve voorwaarden, namelijk dat
- het initiatief tot de doorgifte niet bij de dienstverlener ligt,
- de ontvanger van de doorgegeven informatie niet door de dienstverlener wordt geselecteerd en
- de doorgegeven informatie niet door de dienstverlener wordt geselecteerd of gewijzigd.
Dienst van de informatiemaatschappij
In het arrest stelt het Hof om te beginnen vast dat de gratis terbeschikkingstelling aan het publiek van een wifinetwerk om de aandacht van potentiële klanten te vestigen op de waren of diensten van een winkel een onder de richtlijn vallende „dienst van de informatiemaatschappij” is.
Vervolgens bevestigt het Hof dat wanneer de drie hierboven vermelde voorwaarden zijn vervuld, een dienstverlener die, zoals Mc Fadden, toegang verschaft tot een communicatienetwerk, niet aansprakelijk is. En daarom kan de houder van auteursrechten van die dienstverlener geen vergoeding vorderen op grond dat het netwerk door derden is gebruikt om inbreuk op zijn rechten te plegen.
Bevel tot beveiligen wifi-netwerk
Het Hof oordeelde echter ook dat de Richtlijn er niet aan in de weg staat dat de rechthebbende – bijvoorbeeld Sony - een administratieve autoriteit of een nationale rechtbank verzoekt om een dergelijke dienstverlener zoals een winkelier als Mc Fadden, het bevel te geven om een inbreuk op het auteursrecht door zijn klanten te beëindigen of om dergelijke inbreuken te voorkomen.
Dat laatste door bijvoorbeeld te eisen dat het netwerk wordt beveiligd met een wachtwoord zodat niet iedereen het netwerk op kan. Van een vrij toegankelijk wifi-netwerk is dan geen sprake meer. En dat is een beperking die het Hof acceptabel acht.
Volgens het Hof wordt dan een evenwicht verzekerd tussen, enerzijds, de intellectuele-eigendomsrechten van de rechthebbenden en, anderzijds, de vrijheid van ondernemerschap van de toegangverschaffers en het recht op vrijheid van informatie van de netwerkgebruikers.
Het Hof merkt met name op dat een dergelijke maatregel de gebruikers van een netwerk ervan kan weerhouden om inbreuk te maken op intellectuele-eigendomsrechten.
Wachtwoord en identificatie gebruikers wifi-netwerk
In dat verband benadrukt het Hof niettemin dat, om te verzekeren dat dit afschrikkend effect aanwezig is, het noodzakelijk is dat de gebruikers, om te vermijden dat zij anoniem handelen, worden verplicht hun identiteit bekend te maken alvorens zij het vereiste wachtwoord kunnen verkrijgen.
De richtlijn sluit daarentegen uitdrukkelijk uit dat een maatregel wordt vastgesteld die ziet op de controle van de via een bepaald netwerk doorgeven informatie. Evenzo zou een maatregel bestaande in het volledig blokkeren van de internetaansluiting zonder de vaststelling te overwegen van maatregelen die de vrijheid van ondernemerschap van de toegangverschaffer minder aantasten, voormelde concurrerende rechten niet met elkaar kunnen verzoenen, aldus het Hof.
Conclusie
Het aanbieden van een vrij toegankelijk wifi-netwerk door winkeliers is toegestaan.
Maar als een derde via dat netwerk inbreuk maakt op de auteursrechten van een ander, bijvoorbeeld door het aanbieden van muziek of films, kan die ander eisen dat het netwerk niet meer openbaar toegankelijk wordt gemaakt teneinde de inbreuk een halt toe te roepen. De gang naar de rechter is daarvoor wel vereist. En het is dan de vraag of de aard van de inbreuk zodanig is dat een rechter het noodzakelijk vindt dat het wifi-netwerk wordt beveiligd met een wachtwoord en dat voorafgaande identificatie van de gebruikers nodig is. Een verplichting de inhoud van de informatie te controleren kan niet worden opgelegd. Aansprakelijk voor de inbreuk is de winkelier ook niet.
De uitspraak heeft in Nederland naar ik verwacht niet veel impact. De aanbieder van een openbaar en vrij toegankelijk wifi-netwerk kan dus wel worden geconfronteerd met een eis van een rechthebbende - al dan niet via Stichting BREIN – om het wifi-netwerk te beveiligen, maar het is de vraag of rechthebbenden een lokaal wifi-netwerk als echte bedreiging zien. Dat denk ik niet. Bij structureel ‘misbruik’ van een openbaar wifi-netwerk zal dat anders zijn. Maar hoe vaak zal dat voorkomen?
De vraag is verder of een beveiliging met een wachtwoord en identificatie van de gebruikers een inbreuk kan voorkomen. De uitspraak van het Hof geeft verder ook geen uitleg over de wijze waarop de gebruiker dient te worden geïdentificeerd. Gaat het zover dat de aanbieder van iedere gebruiker vooraf identificatie door middel van zijn paspoort dient te eisen? En hoe zit het met het wachtwoord? Mag dat één wachtwoord voor alle gebruikers zijn of dient iedere gebruiker een eigen wachtwoord te krijgen? En hoe ‘sterk’ moet dat wachtwoord dan zijn? De drempel op ‘even’ van een vrij netwerk gebruik te maken - bijvoorbeeld bij de Mc Donalds - zal snel te hoog worden.
De volledige uitspraak leest u hier.
Advies!
Wilt u gebruikmaken van onze parate kennis en ons met enige regelmaat bellen? Neem een abonnement op de Virtuele Juridische Afdeling. Mail me direct even dan ontvangt u vrijblijvend de voorwaarden.
Meer weten? Bel of mail gerust:
T. +31(0)70-3819281
E. info@wisemen.nl
Voor de laatste ontwikkelingen schrijft u zich nu in voor de
Archief
Juridisch medewerker
Femke Prinsen
Internationaal handelsrecht, Intellectuele Eigendom en IT-recht
