Henk Dekker
Geschillen, intellectuele eigendom, IT-recht en contracten
08 september 2016
Henk Dekker |
- Procesrecht
- Auteursrecht
- Intellectuele eigendom
- Rechtspraak
- Henk Dekker
Wanneer kan het plaatsen van een hyperlink worden verboden?
Direct vrijblijvend advies? Bel of mail
Ongeveer anderhalf jaar nadat de Hoge Raad aan het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) vroeg haar juridisch licht te laten schijnen op het hyperlinken naar content die zonder toestemming van de rechthebbende is geüpload, is het hoogste woord vandaag gepubliceerd.
De conclusie? Het hangt van de plaatser van de hyperlink af of sprake is van een auteursrechtinbreuk.
Om vast te stellen of het plaatsen van hyperlinks die verwijzen naar beschermde werken die zonder toestemming van de rechthebbende vrij beschikbaar zijn op een andere website, een ‘mededeling aan het publiek’ vormt, moet worden bepaald of deze links zijn verstrekt
- zonder winstoogmerk,
- door een persoon die geen kennis had, of redelijkerwijs kon hebben, van het illegale karakter van de publicatie van die werken op die andere website, dan wel, integendeel, voornoemde links met een winstoogmerk zijn verstrekt, in welk geval deze kennis moet worden vermoed”.
Wat was er aan de hand met de foto’s van Britt Dekker?
Aanleiding van de rechtszaak was de (vroege) publicatie van foto’s van Britt Dekker, die voor een reportage voor het maandblad Playboy waren gemaakt.
Mediawebsite Geenstijl.nl kreeg via een anonieme tip een link naar een zip-bestand dat de foto’s van Britt Dekker bevatte, voordat deze foto’s in de Playboy konden worden gepubliceerd. Geenstijl wijdde – ondanks meerdere sommaties namens uitgeverij Sanoma de link naar de foto’s te verwijderen - diverse berichten aan het uitlekken en plaatste daarbij diverse hyperlinks naar andere websites waar de foto’s te vinden waren.
De procedure in Nederland
Nadat de Rechtbank Amsterdam bepaalde dat er inderdaad sprake was van auteursrecht inbreuk, bepaalde het Gerechtshof in Amsterdam dat een een hyperlink niet als auteursrechtinbreuk moet worden gezien. Het Gerechtshof overwoog:
“Verwijzing met een hyperlink naar een (…) op andere locatie openbaar gemaakt werk is niet veel anders dan met een voetnoot in een boek of tijdschriftartikel verwijzen naar een reeds gepubliceerd ander werk.”
Hof van Justitie
Ondanks dat het HvJ EU zich eerder over hyperlinks had uitgesproken, twijfelde de Hoge Raad over de juridische status van de hyperlink en besloot zij uitleg te vragen aan het Hof van Justitie.
De mededeling aan het publiek
Omdat artikel 3 van de Auteursrechtrichtlijn – kort gezegd – bepaalt dat Lidstaten ervoor moeten zorgen dat “Auteurs het uitsluitend recht hebben de mededeling van hun werken aan het publiek toe te staan of te verbieden”, gaan veel rechtszaken over de uitleg van dit criterium.
Volgens het Hof van Justitie komen de vragen van de Hoge Raad er dan ook op neer, dat hij wenst te vernemen:
“of en onder welke omstandigheden het plaatsen, op een website, van een hyperlink naar beschermde werken die zonder toestemming van de auteursrechthebbende vrij beschikbaar zijn op de een andere website, een “mededeling aan het publiek” vormt”.
Het antwoord: “het hangt ervan af”
Het Hof van Justitie legt uit dat de kwalificatie van de hyperlink niet in alle gevallen gelijk is, maar een “geïndividualiseerde beoordeling” vergt.
Geïndividualiseerde beoordeling
Volgens het Hof moet bij de beoordeling, in het geval een hyperlink wordt geplaatst en naar een werk verwijst dat vrij beschikbaar is op een andere website, door een persoon die daarbij geen winstoogmerk heeft, rekening worden gehouden met de omstandigheid dat die persoon niet weet – en redelijkerwijs ook niet kan weten – dat het geüploade werk zonder toestemming van de rechthebbende was gepubliceerd op internet.
Wanneer daarentegen vaststaat dat een dergelijke persoon wist, of moest weten, dat een door hem geplaatste hyperlink toegang geeft tot een illegaal op internet gepubliceerd werk, moet ervan uitgegaan worden dat de verstrekking van die hyperlink ‘een mededeling aan het publiek’ in de zin van de Auteursrechtrichtlijn vormt, die de rechthebbende kan toestaan of verbieden.
Wél winstoogmerk -> verificatie
Tot slot merkt het Hof van Justitie daarbij op dat als de plaatser van een hyperlink winstoogmerk heeft, dat van hem mag worden verwacht dat de nodige verificaties worden verricht om vast te stellen dat de content waarnaar op een andere website wordt verwezen, niet is geüpload zonder toestemming van de rechthebbende.
Van de plaatser van de hyperlink met winstoogmerk wordt dan ook vermoed dat hij de hyperlink plaatst met volledige kennis van de beschermde aard van dat werk en het eventuele ontbreken van de toestemming van de rechthebbende. Indien dit vermoeden niet door de linkplaatser met winstoogmerk wordt weerlegd, is sprake van een mededeling aan het publiek in de zin van de Auteursrechtrichtlijn.
Wat betekent dit nu voor de praktijk?
Met deze uitleg van de hoogste Europese rechter, wordt een commerciële partij die gebruik maakt van hyperlinks, gedwongen vooraf na te denken over de rechtmatigheid van het werk waarnaar wordt gelinkt.
Voor de ‘gewone’ internetter, betekent de uitspraak vooral dat hij achteraf kan worden gedwongen de geplaatste link te verwijderen.
De waarde van de sommatiebrief
Ook mag het belang van de sommatiebrief door rechthebbenden in het vervolg niet (meer) worden onderschat. Op het moment dat de plaatser van een hyperlink een sommatiebrief van de rechthebbende ontvangt, is de plaatser immers op de hoogte (of kan hij ervan op de hoogte zijn) dat zijn hyperlink naar illegaal geüploade content verwijst.
De volledige proceskostenvergoeding
Een ander gevolg dat in praktijk merkbaar wordt, is dat het procederen over de hyperlink commercieel gunstiger kan worden. Anders dan bij reguliere civiele procedures, geldt bij het procederen over intellectuele eigendomsrechten (zoals het auteursrecht) dat een volledige proceskostenvergoeding door de rechter kan worden uitgesproken, zodat ook de advocaatkosten door de wederpartij moeten worden vergoed.
Hoe nu verder?
Welke gevolgen dit arrest nog meer voor de praktijk zal hebben, gaat de tijd ons leren.
Voor nu zal de Hoge Raad zich wederom over de zaak gaan buigen en tot een oordeel komen dat in lijn ligt met de uitleg van het Hof van Justitie.
Wordt ongetwijfeld vervolgd.
Advies!
Wilt u gebruikmaken van onze parate kennis en ons met enige regelmaat bellen? Neem een abonnement op de Virtuele Juridische Afdeling. Mail me direct even dan ontvangt u vrijblijvend de voorwaarden.
Meer weten? Bel of mail gerust:
T. +31(0)70-3819281
E. info@wisemen.nl
Voor de laatste ontwikkelingen schrijft u zich nu in voor de
Archief
