31 januari 2012

Uitgelicht: Wettelijke rente vorderen?

Als ondernemer heeft u veel te maken met betalingstermijnen. Zowel betalingen die u moet doen, als betalingen van klanten aan uw bedrijf. Wat gebeurt er indien een van de partijen niet op tijd betaalt, of zelfs in het geheel niet betaalt? Vaak wordt er dan over wettelijke rente gesproken, maar waar heeft men het dan over en wordt de juiste rente wel gehanteerd?

Gebruikelijk is dat voor de levering van goederen of diensten een betalingstermijn van 14 a 30 dagen wordt aangehouden. De meeste contracten bevatten dan ook een bepaling over de betalingstermijn of er wordt verwezen naar de algemene voorwaarden. Meestal betaalt de schuldenaar binnen deze termijn.

Wanneer de schuldenaar zonder geldige reden te laat is met betalen brengt hij de schuldeiser daarmee schade toe; die schade moet vergoed worden. Professionele partijen mogen onderling zelf afspreken wat de schuldenaar verschuldigd is over de periode dat de schuldenaar te laat is met betalen. Vaak zal dit een rente over het openstaande bedrag zijn, gerekend over een periode waarin betaling ten onrechte uitblijft.

De schuldeiser had immers bij tijdige betaling zelf rente over het bedrag kunnen ontvangen, bijvoorbeeld door het op de bank te zetten. Door de verschuldigde rente vooraf af te spreken, is er voor beide partijen duidelijkheid wat het gevolg is van te laat betalen, en kan een discussie over de hoogte van de schade achterwege blijven.

De wettelijke rente is een vaste en abstracte vorm van schadevergoeding voor de schade die de crediteur (schuldeiser) lijdt omdat zijn debiteur te laat betaalt. Het maakt dan ook niet uit of - en in hoeverre - de schuldeiser werkelijk schade lijdt.

Ten aanzien van bepaling van de hoogte de rente zijn partijen vrij, zolang deze binnen de wettelijke kaders blijft. Zo mogen partijen bijvoorbeeld geen rentepercentage lager dan de wettelijke rente ex artikel 6:119 BW (de consumentenrente) afspreken.

Nederland kent twee soorten wettelijke rente: de consumentenrente en de handelsrente. Het kan groot verschil uitmaken welke rente in rekening wordt gebracht.

Consumentenrente (artikel 6:119 BW)
Sinds juli 2011 bedraagt de consumentenrente een percentage van 4%. Dit percentage wordt vastgesteld bij algemene maatregel van bestuur (AMvB). De overheid bepaalt wanneer dit percentage wordt aangepast. Consumenten kunnen geen hoger of lager percentage overeenkomen.

De particuliere schuldenaar is rente verschuldigd wanneer voldaan is aan twee samenhangende voorwaarden: ten eerste moet de schuldenaar in verzuim verkeren ten aanzien van de betaling en ten tweede dient de schuld opeisbaar te zijn.

De schuldenaar is in verzuim gedurende de tijd dat prestatie (hier: betaling) uitblijft, nadat deze opeisbaar is geworden en aan bepaalde wettelijke eisen is voldaan, behalve voor zover de vertraging hem niet kan worden toegerekend of betaling reeds blijvend onmogelijk is. Als de schuld nog niet opeisbaar is, bijvoorbeeld omdat de betalingstermijn nog niet is verstreken, kan de schuldenaar immers nog tijdig betalen. De opeisbaarheid kan het gevolg zijn door verlopen van de betalingstermijn of door een gebeurtenis, zoals een ingebrekestelling, middels een schriftelijke aanmaning. Per geval bepalen de omstandigheden en feiten wanneer verzuim aanvangt. De wet erkent dat er uitzonderingen mogelijk zijn, zodat vaststellen of er sprake is van verzuim niet altijd eenvoudig is.

Handelsrente (artikel 6:119a BW)
Sinds de implementatie van de Europese richtlijn betreffende bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties in 2002, kunnen ondernemers de handelsrente in rekening brengen. Dit is aantrekkelijk, aangezien de handelsrente aanzienlijk hoger rentepercentage ligt dan de consumentenrente. Net als de consumentenrente wordt dit percentage per half jaar aangepast. Per 1 januari 2012 bedraagt de handelsrente 8%. Het percentage is aanzienlijk hoger dan de consumentenrente; de overheid meent kennelijk dat professionele bedrijven sterker gestimuleerd mogen worden om tijdig te betalen.

De hogere handelsrente mag enkel worden berekend bij als er sprake is van een handelsovereenkomst. Onder handelsovereenkomst wordt verstaan “de overeenkomst om baat die een of meer partijen verplicht iets te geven of te doen en die tot stand is gekomen tussen een of meer natuurlijke partijen die handelen in de uitoefening van beroep of bedrijf of rechtspersonen”.

Uit deze definitie volgen een aantal criteria. Ten eerste moet het gaan om een overeenkomst waar tegen betaling wordt geleverd. Ten tweede betreft het een overeenkomst voor het leveren van goederen en/of diensten. En ten derde gaat het om een overeenkomst tussen professionele partijen. Geen overeenkomsten met consumenten dus.

Een belangrijk verschil met de consumentenrente is dat er geen sprake van verzuim hoeft te zijn bij de schuldenaar voor de handelsrente. Indien partijen een uiterste (fatale) dag van betaling hebben afgesproken, mag die niet worden overschreden door de schuldenaar. De wettelijke handelsrente begint dan op de daarop volgende dag.

Als een afspraak over de uiterste dag ontbreekt geeft artikel 6:119a lid 2 BW drie situaties wanneer de rente verschuldigd is:

  1. 30 dagen nadat de schuldenaar de factuur heeft ontvangen; of
  2. Als er onduidelijkheid is over ontvangst van de factuur: 30 dagen na levering van de prestatie. De dag van prestatie is ook bepalend wanneer de factuur binnen is voordat de prestatie geleverd is; of
  3. Als acceptatie van de levering plaatsvindt: de dag waarop de schuldenaar de prestatie aanvaardt, of 30 dagen nadat de beoordelingstermijn is begonnen en acceptatie of afwijzing uitblijft.

Wordt in een handelsovereenkomst verwezen naar de wettelijke rente, dan verwijst men in principe gedoeld op de handelsrente. Zoals aangegeven mogen ondernemers onderling zelf de hoogte van het rentepercentage afspreken. Het is mogelijk om een vast hoger percentage af te spreken, of de handelsrente + enkele procentpunten. Lager dan de wettelijke handelsrente is toegestaan waarbij de consumentenrente de bodem vormt.

Conclusie en aanbeveling
De wettelijke handelsrente is een vorm van schadevergoeding wegens vertraging in de voldoening van een geldsom in een handelsovereenkomst. Dit rentetarief (momenteel 8%) ligt aanzienlijk hoger dan de wettelijke consumentenrente (momenteel 4%). De handelsrente kan alleen van toepassing zijn bij overeenkomsten tussen professionele partijen. De regels voor verzuim, die wel gelden voor de consumentenrente, gelden niet voor de handelsrente. Het is daarom aan te bevelen goed op te letten welke wettelijke rente men afspreekt en in rekening brengt. Brengt men de handelsrente in rekening, dan ligt dit percentage aanzienlijk hoger dan bij de consumentenrente.

Handig om te weten is dat over de verschuldigde wettelijke rente verder geen BTW hoeft te worden gevorderd en/of betaald, aangezien de rente niet ziet op goederen, maar schade.

Informatie
Voor meer informatie over de incasso van geldvorderingen, wettelijke rente of verzuim kunt u contact opnemen met de incasso advocaten van WiseMen.

Advocaat Reinaert Wolff

Tel. 070 - 381 92 81 | info@wisemen.nl



ARCHIEF

Interesse in onze dienstverlening?

e-mail

sandra@wisemen.nl

sandra@wisemen.nl

of bel

070 - 381.92.81

070 - 381.92.81


© 2011 - WiseMen Advocaten

Sitemap|Disclaimer